W niedzielę wybory samorządowe. Każdy z nas ma swoje sympatie i antypatie. Ale… Właśnie do nas dotarła informacja, która każe zadać pytanie – co robili WSZYSCY radni Bielan w ciągu ostatniej kadencji?

4 lata temu pisaliśmy wam jakie jest tło „sukcesu” zamknięcia najbardziej śmierdzącej instalacji na Kampinoskiej. Została zamknięta, nie dlatego, że zmieniała życie mieszkańców w koszmar, że śmierdziała ale dlatego że brakowało papierków. Smród to nie był problem, brak bumażki, to co innego.

Otóż w październiku 2020 roku informowaliśmy, że MPO dostało kasację z odmowy wydania tego papierka co go im zabrakło. Ale, zamiast poprawić swój wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego (tego brakującego papierka, który doprowadził we wrześniu 2018 do zamknięcia MBP na Kampinoskiej) MPO zawiesiło cały proces. I tak, na kołeczku w Urzędzie Marszałkowskim całość sobie wisiała. Lata minęły i… 19.03.2024 MPO wznowiło proces wydania nowego pozwolenia zintegrowanego na przetwarzanie odpadów na Kampinoskiej.

Przyznajcie, teraz decyzja spółki o inwestycji w Centrum Recyklingu na Kampinoskiej, z dokumentacją pisaną na kolanie wygląda jeszcze ciekawiej, prawda?

No i co dalej?

No właśnie, co dalej? W niedzielę idziemy do urn wyborczych. Jeśli spojrzycie na materiały wyborcze, zobaczycie jak wszyscy się pochylają nad waszymi problemami. A jak już wybierzecie, to jaka będzie rzeczywistość? Macie jeszcze jakieś pytania?

Dlatego, wracamy do tego co napisaliśmy w pierwszym akapicie. Wszystko to co się wydarzyło w ciągu ostatnich 5 lat w sprawie przetwarzania odpadów na Bielanach (nie chodzi tylko o MPO, ale też o planowane rozbudowy zakładów prywatnych) każe zadać pytanie – czym się zajmowali radni, poza przyjemnymi rzeczami jak otwieranie przebudowanych podwórek? Czy dowiedzieliście się od nich o konsultacjach w sprawie inwestycji MPO na Kampinoskiej? Co zrobili w sprawie rozbudowy zakładów na Wólczyńskiej? Czy powiedzieli wam o wznowieniu postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego na przetwarzanie odpadów przez MPO?

Zrozumcie nas dobrze – wiemy, że formalnie to są kompetencje Ratusza na placu Bankowym oraz że inwestycje w drobną infrastrukturę też są ważne. Ale zapewniali nas, że idą do bielańskiej rady, by trzymać rękę na pulsie. Zdali egzamin? Wszyscy, od umownego lewa do prawa? Pomyślcie o tym nim wrzucicie swój głos do urny.

Dla wielu mieszkańców Bielan sprawa zakładu MPO na Bielanach jest zamknięta. Nic bardziej mylnego. MPO prowadzi proces inwestycyjny, który w naszej ocenie będzie skutkował tym, że instalacje po modernizacji znowu staną się źródłem odoru.

Przybliżymy wam aktualną sytuację, bo jak zapewne się orientujecie w tym roku będą wybory samorządowe. I kolejny raz politycy będą bardzo dbać o nasze sprawy i pochylać się nad naszymi problemami. Chcemy byście byli dobrze poinformowani o tym co władze miasta chcą wam zgotować.

Ale, nim pomówimy o możliwej przyszłości, zróbmy powrót do przeszłości… Co się stało w 2011 roku, co doprowadziło do katorgi nas wszystkich tutaj?

Powrót do przeszłości – 2011 – przyczyna smrodu

W 2011 MPO przygotowywało dokumenty, które służyć miały jako podkładka (jak pokazały późniejsze wydarzenia) do tego by zakład na Kampinoskiej rozbudować i nie przejmować się uciążliwościami, które zostaną tym wywołane. Stan prawny wtedy obowiązujący pozwalał pominąć ryzykowne (z punktu widzenia MPO) procesy konsultacji społecznych, jeśli planowana inwestycja nie będzie uciążliwa do otoczenia. Analizę tej przewidywanych uciążliwości przeprowadzono w 2011 i wykazywała, że zakład będzie nieuciążliwy. Ta analiza była źródłem słynnego później zdania w załącznikach do zgody na modernizację: oddziaływanie w zakresie emisji substancji do powietrza nie będzie wykraczało poza teren zakładu.

W roku 2013, po zakończonej „modernizacji” wszyscy przekonaliśmy jak bardzo odległe od rzeczywistości były te zapewnienia. Skąd się one wzieły? Parę słów wcześniej mamy mowę o skuteczności dezodoryzacji na poziomie 90%. Zapamiętajcie tę liczbę.

Załącznik do decyzji cytowany wyżej jest dość lakoniczny, nieco więcej znajdujemy w Streszczeniu w języku niespecjalistycznym (wyróżnienie nasze):

Dodajmy do tego inne „nieuczciwości intelektualne” jak np przyjęcie tylko temperatury powietrza jako czynnika wpływającego na poziom emisji amoniaku (im wyższa temperatura tym więcej generowanego amoniaku). Sęk w tym, że kompostowanie powoduje wzrost temperatury kompostowanego wsadu niezależnie od temperatury powietrza.

Wszystko to razem (90% skuteczność dezodoryzacji i zaniżony poziom emisji amoniaku) poparte komputerowymi symulacjami doprowadziło do wspomnianej słynnej konkluzji, że emisje z zakładu będą tak niskie, że nieodczuwalne poza zakładem. Tak, tak potem było, wszyscy dobrze pamiętamy…

Dlaczego te wyliczenia są tak ważne na etapie wydania decyzji? Otóż, gdy okaże się, że rzeczywistość jest zupełnie inna, wówczas nie jest to żaden argument dla sądów administracyjnych by podważyć wydaną decyzję. Przerabialiśmy to wielokrotnie.

Tak było, a jak jest teraz?

Jak pisaliśmy w poprzednim wpisie sytuacja na Kampinoskiej jest „rozwojowa”. Przypomnijmy – ostateczny powód dla którego udało się ograniczyć nieco smród duszący mieszkańców Radiowa to odmowa udzielenia pozwolenia zintegrowanego dla spółki MPO.

Jednak MPO otrzymało kasację z NSA, więc ta odmowa jest „uznana za niebyłą”. Nie oznacza to że MPO dostało automatycznie pozwolenie na MBP, ale że proces wydawania pozwolenia znowu ruszył. Wg naszej wiedzy do 23-go listopada Mazowiecki Urząd Marszałkowski czeka na uzupełnienie danych dotyczących wniosku MPO o wydanie pozwolenia.

Na nasze pytania spółka odpowiada wymijająco, potwierdzając tylko jedno – ma zamiar dalej wykorzystywać tereny przy Kampinoskiej na cele związane z gospodarką odpadami. Mając na względzie wspomnianą wyżej kasację – na stole są wszystkie możliwości, włącznie z bardzo uciążliwymi…

Tajemnicza strategia

Na spotkaniu w lutym 2020, prezes MPO kreślił wizję kompleksowego zajęcia się tematem gospodarki odpadami w regionie Warszawskim. Wynajęta firma zewnętrzna miała opracować koncepcję i wieloletni plan działań. Termin jego powstania to był maj 2020. Co prawda wiosenny lockdown wiele planów pokrzyżował, ale mamy już listopad, a o koncepcji i wynikającej z niej strategii działania na razie nic nie słychać. Na nasze pytania wprost o tą strategię – spółka nie odpowiada.

Sytuacja nawet teraz, z wygaszonym (oby ostatecznie) MBP na Radiowie jest uciążliwa, co wszyscy dotkliwie odczuli w sierpniu i wrześniu. Mieszkańcy jednoznacznie wypowiedzieli swoje zdanie – zdecydowany sprzeciw dla rozbudowy instalacji przetwarzających odpady. Z utęsknieniem czekamy aż wygasną pozostałe pozwolenia.

Wciąż mamy nadzieję, że Warszawa wreszcie wypracuje taki model gospodarki odpadami, że nie będzie to oznaczać dla nas degradacji otoczenia i życia w fetorze.

Nadzieję mamy, ale przypomnijmy – nasze protesty wystartowały na przełomie 2013 i 2014 roku. Mamy koniec 2020, spalarnia nie powstała, MPO nie potrafi jasno powiedzieć jakie ma plany dotyczące Kampinoskiej a od prawie 9 miesięcy czekamy na plan gospodarowania odpadami. Jak sądzicie? Przez te 7 lat posunęliśmy się choć trochę w stronę rozwiązania problemu?

Wybory, wybory… Podczas wyborów samorządowych w 2018 roku obecny prezydent Warszawy oczywiście obiecywał w swoim programie, „zrobienie porządku z odpadami”.

Od dwóch miesięcy, na nasze konto mailowe zaczęły znowu spływać dobrze nam znane skargi na smród. Źródło odoru jest bezdyskusyjnie wskazywane przez skarżących i pozostaje niezmiennie to samo – instalacja MPO na Radiowie.

Niestety na oficjalnych stronach Rafała Trzaskowskiego, ani na stronach m.st. Warszawy nie można znaleźć jego programu z 2018 roku. W czeluściach Internetu ktoś go jednak zachował.

Przypomnijmy co Rafał Trzaskowski obiecywał w temacie interesującym wszystkich mieszkańców Bielan i okolic:

Będziemy rekultywować wysypisko Radiowo, które dziś jest utrapieniem dla mieszkańców zachodniej części Bielan. Uciążliwe dla sąsiadów funkcje tej instalacji zostaną zamknięte do końca 2018 roku.

Jaka jest rzeczywistość na Radiowie?

Nowej spalarni na Targówku jak nie było, tak nie ma. Zakład MPO na Bielanach znowu niemożliwie cuchnie.

Kolejna prywatna instalacja przetwarzania na Bielanach ma być rozbudowana, na co wg naszej wiedzy warszawski ratusz mocno naciska.

MPO (czyli tak naprawdę Ratusz) wystąpiło do NSA o kasację wyroku, który ostatecznie odmówił MPO wydania pozwolenia zintegrowanego dla Kampinoskiej. I tą kasację otrzymał, czyli (wg naszego rozeznania) MPO może wznowić proces wydania pozwolenia zintegrowanego na Kampinoskiej.

Czy Bielany znowu mają się stać śmietnikiem Warszawy?

To ma być to „porządkowanie systemu gospodarki odpadami komunalnymi”???

Panie prezydencie, proszę się wywiązać ze swoich obietnic!

Przełom 2019/20 przyniósł raptowne zwiększenie zgłoszeń o odorze, które dotarły do naszego stowarzyszenia. Ponieważ znaczna ich cześć bezdyskusyjnie dotyczyła zakładu MPO na Kampinoskiej postanowiliśmy dowiedzieć się jak wygląda sytuacja.

Na naszą prośbę, nowy prezes MPO zgodził się na spotkanie. Nowe władze spółki na poziomie deklaracji są otwarte na rozmowy i wypracowanie nowych rozwiązań. Jednak na wstępie okazało się, że przedstawiciele zakładu nie potrafią w żaden sposób określić co mogło być przyczyną zwiększenia uciążliwości. Dla nas nic nowego. Poprzedni prezes i władze też nie mogli określić, co jest przyczyną uciążliwości. Czy szykuje nam się powtórka kilku lat walki?

Prezes MPO przedstawił bardzo ogólny zarys jak spółka w przyszłości widzi swoją rolę w gospodarce odpadami w Warszawie. Ogólny, bo w tej chwili jest wyłaniany wykonawca, który ma opracować szczegółową koncepcję. Przewidywany czas powstania koncepcji to maj tego roku. Gdy spółka przedstawi szczegółową koncepcję (przewidywane na maj) wtedy będziemy mogli to oceniać dokładniej, na razie mamy tylko ogólne deklaracje.

Z WPGO można było się dowiedzieć, że na Kampinoskiej planowane jest budowa centrum do oczyszczania/sortowania, ze słów pana prezesa wynika, że na Kampinoskiej miałoby powstać centrum edukacyjne, sale konferencyjne, ścieżka edukacyjna. Nie ma służyć do przetwarzania odpadów. Stoi to w sprzeczności z opisem w WPGO. Również przedstawiane wstępnie ilości przetwarzanych odpadów nie sumowały się do całkowitej ilości wytwarzanych odpadów w Warszawie.

Na spotkaniu nie usłyszeliśmy nic nowego, co mogłoby radykalnie zmienić sytuację w gospodarce odpadami na Bielanach. Spółka ma zamiar utrzymać na Radiowie kompostownię odpadów zielonych, oraz przetwarzanie gabarytów. Padają pierwsze deklaracje o inwestycje w te procesy (zadaszenia/uszczelnienia/filtry).

Wciąż mowa o budowie spalarni na Targówku i inwestycji towarzyszących. Przetarg do którego zgłosiło się dwóch oferentów, z cenami większymi niż zakładane w budżecie może oznaczać, że inwestycja stanie znowu pod znakiem zapytania. Również przeniesienie części działalności do Zielonki jest w klinczu inwestycyjnym i nie widać nadziei na przeniesienie przetwarzania części odpadów w nowe miejsce.

Zgodnie z naszymi ocenami jak i chyba wszystkich podmiotów biorących udział w gospodarce odpadami, region warszawski cierpi na brak mocy przerobowych. Co to znaczy? Że Warszawie grozi w którymś momencie utonięcie w śmieciach.

Świadomość tego pozwala zrozumieć desperackie ruchy miasta stołecznego – presja na wydanie zgody na rozbudowę zakładu BYŚ na Bielanach, powrót do inwestycji na Kampinoskiej. Ratusz warszawski nadal nie ma wizji jak rozwiązać gospodarkę odpadami, tak by zmniejszyć uciążliwość tego procesu a jednocześnie zapewnić ich bezpieczny przerób i utylizację.

Nasze Stowarzyszenie powstało w 2013 roku, od samego początku mówimy, że trzeba przede wszystkim zaproponować wizję, jak przetwarzać odpady. W jakich miejscach i jakich technologiach by było to opłacalne i nie było uciążliwe dla setek czy tysięcy mieszkańców. Upłynęło 7 lat i dalej nie ma takiej wizji…