Czemu czeka nas powtórka z tego co było na Kampinoskiej?

Dla wielu mieszkańców Bielan sprawa zakładu MPO na Bielanach jest zamknięta. Nic bardziej mylnego. MPO prowadzi proces inwestycyjny, który w naszej ocenie będzie skutkował tym, że instalacje po modernizacji znowu staną się źródłem odoru.

Przybliżymy wam aktualną sytuację, bo jak zapewne się orientujecie w tym roku będą wybory samorządowe. I kolejny raz politycy będą bardzo dbać o nasze sprawy i pochylać się nad naszymi problemami. Chcemy byście byli dobrze poinformowani o tym co władze miasta chcą wam zgotować.

Ale, nim pomówimy o możliwej przyszłości, zróbmy powrót do przeszłości… Co się stało w 2011 roku, co doprowadziło do katorgi nas wszystkich tutaj?

Powrót do przeszłości – 2011 – przyczyna smrodu

W 2011 MPO przygotowywało dokumenty, które służyć miały jako podkładka (jak pokazały późniejsze wydarzenia) do tego by zakład na Kampinoskiej rozbudować i nie przejmować się uciążliwościami, które zostaną tym wywołane. Stan prawny wtedy obowiązujący pozwalał pominąć ryzykowne (z punktu widzenia MPO) procesy konsultacji społecznych, jeśli planowana inwestycja nie będzie uciążliwa do otoczenia. Analizę tej przewidywanych uciążliwości przeprowadzono w 2011 i wykazywała, że zakład będzie nieuciążliwy. Ta analiza była źródłem słynnego później zdania w załącznikach do zgody na modernizację: oddziaływanie w zakresie emisji substancji do powietrza nie będzie wykraczało poza teren zakładu.

W roku 2013, po zakończonej „modernizacji” wszyscy przekonaliśmy jak bardzo odległe od rzeczywistości były te zapewnienia. Skąd się one wzieły? Parę słów wcześniej mamy mowę o skuteczności dezodoryzacji na poziomie 90%. Zapamiętajcie tę liczbę.

Załącznik do decyzji cytowany wyżej jest dość lakoniczny, nieco więcej znajdujemy w Streszczeniu w języku niespecjalistycznym (wyróżnienie nasze):

Dodajmy do tego inne „nieuczciwości intelektualne” jak np przyjęcie tylko temperatury powietrza jako czynnika wpływającego na poziom emisji amoniaku (im wyższa temperatura tym więcej generowanego amoniaku). Sęk w tym, że kompostowanie powoduje wzrost temperatury kompostowanego wsadu niezależnie od temperatury powietrza.

Wszystko to razem (90% skuteczność dezodoryzacji i zaniżony poziom emisji amoniaku) poparte komputerowymi symulacjami doprowadziło do wspomnianej słynnej konkluzji, że emisje z zakładu będą tak niskie, że nieodczuwalne poza zakładem. Tak, tak potem było, wszyscy dobrze pamiętamy…

Dlaczego te wyliczenia są tak ważne na etapie wydania decyzji? Otóż, gdy okaże się, że rzeczywistość jest zupełnie inna, wówczas nie jest to żaden argument dla sądów administracyjnych by podważyć wydaną decyzję. Przerabialiśmy to wielokrotnie.

Tak było, a jak jest teraz?

MPO chce obecnie na terenie Kampinoskiej zbudować Centrum Recyklingu i Edukacji Ekologicznej. Piękna nazwa, ale co się za tym kryje? Budowa wielkich hal w których będzie prowadzona dotychczasowa działalność. Czyli rozbiór odpadów gabarytowych (pył!), sortowanie odpadów komunalnych oraz kompostownia odpadów zielonych.

Sytuacja w porównaniu z 2011 zmieniła się o tyle, że teraz MPO nie może się wywinąć uproszczoną Kartą Informacyjną Przedsięwzięcia, ale znacznie dokładniejszym Raportem Oddziaływania na Środowisko (dalej ROŚ). Dokładniejszy – niestety to może oznaczać tylko, że trzeba więcej papieru by udowodnić jak wspaniale będzie po modernizacji. A jak decyzja już zostanie wydana, to wtedy zażaleń na stan faktyczny żaden sąd administracyjny nie przyjmuje. Przecież na papierze miało być wspaniale, a że rzeczywistość drastycznie odbiega od teoretycznych wyliczeń… Cóż, to problem dla mieszkańców, nie urzędników.

Przejdźmy jednak do tej strategi udowadniania że będzie wspaniale. W ROŚ przedstawione są założenia, że przyjęte przez projektantów rozwiązania zapewnią minimalną skuteczność usuwania zanieczyszczeń 90% dla powietrza z mechanicznego przetwarzania (pkt 3.7.11 str 56-57 ROŚ) oraz dla oczyszczania powietrza z biologicznego przetwarzania 90% dla pyłów zawieszonych oraz 85% dla odorów (pkt 3.7.15 str 62). Na marginesie – nie wydają się wam znajome te wartości redukcji? 😉

W ramach późniejszych wyjaśnień, autorzy przedstawiają przykładowe oferty z rynku na wykonanie odpowiednich instalacji. Jednak po dokładnym ich sprawdzeniu widać dużą rozbieżność pomiędzy parametrami na jakie są przygotowane ofertowane instalacje a danymi jakie są podawane dla inwestycji w ROŚ. 

I tak przykładowa instalacja na odpylanie jest przeznaczona dla 10 000 m³/h. Natomiast wg ROŚ instalacja oczyszczania powietrza z mechanicznego przetwarzania ma być wyposażona w wentylatory o łącznej wydajności 150 tys. m³. Czyli przykładowa instalacja odpylania będzie zrobić to tylko dla 1/15 powietrza które może być wyrzucane z hali, w której będą mielone odpady gabarytowe. Jak można mówić o osiągnięciu 90% skuteczności?!?!

Podobna sytuacja, a w zasadzie nawet gorsza jest z oczyszczaniem powietrza z kompostowni.

Pierwsza przykładowa oferta na system dezodoryzacji jest na 50 tys m³/h. Tutaj jesteśmy bliżej maksymalnego wyrzutu z hal (autorzy ROŚ nie precyzją, do której hali ten system ma trafić, czy do odpadów gabarytowych czy do kompostowni). Jednak jest tutaj drugi istotny element. Ta przykładowa oferta na dezodoryzację nie podaje minimalnej skuteczności a tylko maksymalną!

Skoro oferent nawet nie gwarantuje minimalnej skuteczność skąd autorzy ROŚ wzięli założenia że system osiągnie skuteczność rzędu 85/90%? W ofercie jest tylko enigmatyczna zapowiedź „zazwyczaj zapewnia”. Ale jakie warunki muszą być spełnione by je zapewniał? Jak rozliczyć potem MPO czy instalacja jest zbudowana zgodnie z ocenianym projektem?

Przejdźmy do następnego elementu – bioflitra, który ma być częścią filtracji powietrza z kompostowni.

Przedstawiona oferta na system neutralizacji odorów ma w swoich parametrach przedstawiony nominalny przepływ powietrza na poziomie 7000 m³/h natomiast w ROŚ wentylatory obsługujące instalację oczyszczania powietrza z biologicznego przetwarzania mają wydajność ok 140 tys m³/h. Tutaj uda się oczyścić tylko 1/20 (!) maksymalnego wyrzutu powietrza z hali kompostowni.

Co więcej, w standardowych parametrach pracy biofiltra temperatura powietrza tłoczonego na filtr powinna być w zakresie 7-37°C.

Wg danych IMGW w najbliższej stacji pomiarowej (WARSZAWA-BIELANY, ul Podleśna) w roku 2022 aż przez 21 dni maksymalna dobowa temperatura przekraczała 30°C, a w ciągu 41 dni w roku 2022 temperatura przekroczyła 27°C. Samo to, plus zamknięta zabudowa hal, nawet z pominięciem procesów technologicznych zachodzących w tych halach każe zadawać pytanie czy maksymalna temperatura powietrza dostarczanego do biofiltra nie zostanie przekroczona.

Ale to nie wszystko. Przecież proces tlenowy używany w opisywanej instalacji charakteryzuje się temperaturami rzędu 50°C wewnątrz bioreaktorów, czyli znacznie wyższej niż graniczne 37°C dla instalacji neutralizującej odory. „Tlenowość” procesu wymaga wentylowania wsadu bioreaktorów, więc powietrze procesowe będzie miało temperatury tego rzędu. I temperatura ta nie zależy od poru roku, a od zaawansowania procesu kompostowania w danym bioreaktorze. 

W opisie przedstawionym w ROŚ nie znajdujemy wytłumaczenia w jaki sposób zostanie zapewniona odpowiednia temperatura powietrza dostarczanego do biofiltra. Gdy biofiltr będzie pracował poza swoimi standardowymi parametrami pracy zapewne nie będzie w stanie osiągnąć deklarowanej skuteczności w usuwaniu odorów. Wysoka temperatura powietrza spowoduje śmierć mikroorganizmów wewnątrz biofiltra, które zapewniają usuwanie złowonnych substancji organicznych.

Podkreślmy to wyraźnie – przykładowe oferty zostały złożone przez firmy wg założeń podanych przez autorów ROŚ. Dlatego usunęliśmy wszystkie dane które identyfikują oferentów, bo naszym zdaniem, nie ponoszą żadnej „winy” za to że systemy oczyszczania nie są dopasowane do rzeczywistych warunków.

Czyli co? Znowu smród?

Tak, wszystko na to wskazuje. I metoda podobna, tylko więcej papieru zostało zużyte niż w 2011. Założenia wspaniałej skuteczności dezodoryzacji + symulacje komputerowe = brak uciążliwości (na papierze). Jak już zbudują, to poczujemy się znowu jak w 2013…